و بافراد ردّ نمايد نه آنكه متكلّم عهده‌دار اين امر باشد و بهرصورت مثال تقسيمه همچون قول متلمّس : و لا يقيم على ضيم يراد به * الّا الاذلان عير الحىّ و الوتد هذا على الخسف مربوط برمّته * و ذا يشجّ فلا يرثى له احد كلمه [ ضيم ] يعنى ظلم و ضمير در [ به ] به مستثنى منه مقدّر عام راجع است . و كلمه [ الاذلان ] ظاهرا فاعل است براى [ لا يقيم ] و در واقع بدل محسوب مىشود و تقدير كلام چنين است : لا يقيم احد على ظلم يقصد به الّا هذان . و كلمه [ عير ] به معناى الاغ بوده و مشاراليه [ هذا ] عير مىباشد و [ خسف ] يعنى ذلّت و خوارى و كلمه [ رمّته ] عبارتست از تكه ريسمان كهنه و مشاراليه [ ذا ] [ وتد ] مىباشد و [ يشجّ ] عبارتست از شكافتن سر و كلمه [ يرثى ] يعنى رقّت و ترحّم مىكند قهرا [ لا يرثى ] يعنى رقّت و ترحّم نميكند . يعنى : احدى ظلمى را كه به او اراده شود متحمّل نميشود مگر دوچيز كه خارتر از هرچيز است يكى خر مشترك ميان جماعتى و ديگرى ميخى كه اين خر را با حالت خوارى به ريسمانى كهنه بسته باشند و كسى به او علوفه ندهد و اين ميخ كوبيده شود بر سر او پس رحم نكند بر او احدى . شاهد در اينستكه شاعر [ عير ] و [ وتد ] را ابتداء آورده و سپس [ الربط على الخسف ] را به [ عير ] و [ يشجّ ] را به [ وتد ] بطور معيّن نسبت داده است . برخى از ادباء گفته‌اند : تعيين در اين بيت منتفى است زيرا [ هذا ] و [ ذا ] در اشاره به